Ο άγιος «πασών των Ρωσιών» Άγιος Σέργιος του Ραντονέζ ο Θαυματουργός

 

Ο όσιος Σέργιος ήταν ο δεύτερος από τους τρεις υιούς ευσεβών βογιάρων, του Κυρίλλου και της Μαρίας, οι οποίοι διεκρίνοντο γιά τον πλούτο και την ισχύ τους στην ηγεμονία του Ροστώφ.
Λίγες ημέρες πριν από την γέννησι του αγίου, ο Θεός με σημείο προεμήνυσε την μελλοντική δόξα του δούλου Του. Μία Κυριακή φώναξε δυνατά τρεις φορές κατά την διάρκεια της θείας Λειτουργίας μέσα από την κοιλιά της μητέρας του. Γεννήθηκε το 1314 και οι γονείς του στό βάπτισμα τον ονόμασαν Βαρθολομαίο. Το σκεύος αυτό της Αγίας Τριάδος τις Τετάρτες, τις Παρασκευές και όταν η μητέρα του κρεοφαγούσε, δεν θήλαζε το μητρικό γάλα.
Σε ηλικία επτά ετών, ο Βαρθολομαίος εστάλη από τους γονείς του να μάθη γράμματα. Παρ’ όλη όμως την επιμέλειά του, δεν προόδευε και με πολλά δάκρυα ζητούσε την θεία βοήθεια. Του συνέβη τότε κάτι παρόμοιο με τον Σαούλ (βλ. Παλ. Διαθήκη, Α΄ Βασιλειών, κεφ. 9). Μία ημέρα ο πατέρας του τον έστειλε να βρή τα χαμένα τους άλογα και ο Βαρθολομαίος συνάντησε έναν ιερομόναχο, που προσευχόταν κάτω από μία βελανιδιά. Με απλότητα τού είπε την δυσκολία του και ο γέροντας τον ευλόγησε και τού έδωσε να φάη ένα κομμάτι πρόσφορο ως σημείον της χάριτος του Θεού για την κατανόησι των γραμμάτων. Του προφήτευσε δε ότι θα γίνη κατοικητήριο της Αγίας Τριάδος και θα οδηγήση πολλούς στην κατανόησι του θείου θελήματος.

Η εμφάνιση του άγγελου στον μικρό Βαρθολομαίο [αυτή είναι η λεζάντα του αρχικού blog· πιθανόν να ήταν ένας άγιος ασκητής κι όχι άγγελος]
Μετά το περιστατικό αυτό, άνοιξαν οι οφθαλμοί του νου του και ο Βαρθολομαίος με ζήλο παρακολουθούσε τις εκκλησιαστικές ακολουθίες και μελετούσε την Αγία Γραφή. Νωρίς άρχισε και αυστηρή νηστεία. Την Τετάρτη και την Παρασκευή έμενε τελείως άσιτος, ενώ τις άλλες ημέρες του αρκούσε ξερό ψωμί και νερό.
Τον καιρό εκείνο, λόγω της καταλήψεως του Ροστώφ από τον μεγάλο ηγεμόνα της Μόσχας Ιωάννη Καλιτά, ο πατέρας του επτώχευσε και γύρω στο 1330 αναγκάσθηκε να μετοικήση με την οικογένειά του στο Ραντονέζ. Ο Βαρθολομαίος παρέμεινε κοντά στους ηλικιωμένους γονείς του, έως ότου έγιναν μοναχοί και αναπαύθηκαν στην μονή της Θεοτόκου, στο Χότκωφ.

Οι άγιοι Κύριλλος και Μαρία, γονείς του αγίου Σεργίου. Συνέχεια

Παπα-Σωτήρης ο απλός

Τον θυμάμαι πολύ έντονα αλλά δεν στάθηκε δυνατόν να βρω φωτογραφία του.
 Εγώ ήμουν μικρό παιδί και αυτός ένας λισβούτσικος -όπως λένε στο χωριό της μάνας μου- παππούλης.
Αδύνατος -νόμιζες αραχνοΰφαντος-, χαμογελαστός με έναν ντροπαλό τρόπο, μιλούσε αχνά και έκανε διαρκώς χμ, χμ με τη μύτη του, σαν να έβαζε αόρατα σημεία στίξης σε κάθε λέξη.
Αστείο μου φαινόταν και γελούσα αλλά με τον τρόπο που γελούν τα παιδιά όταν το ασυνήθιστο τα βγάζει από την πλήξη των αναγνωρίσιμων παιγνίων.
Έφερνε στο μαγαζί του πατέρα μου κάτι παράξενες εικόνες, τις κορνιζάραμε και άλλες χάριζε, άλλες πουλούσε για να γίνουν έργα στην ενορία του.
 Ήταν Παναγιές -συνήθως- με πρόσωπο και χέρια  παρμένα από χάρτινες απεικονίσεις της Παρθένου, κολλημένα σε κόντρα πλακέ (ντυμένο με μαύρο βελούδο) και από κει και πέρα τα ενδύματα ήταν από πολυτελή υφάσματα ζωηρών χρωματισμών, στους δε ώμους Της, έβαζε κρόσσια κίτρινα -σαν στρατηγός των ουρανίων Δυνάμεων που είναι η Μαρία-.
Την έντυνε, λέω τώρα, την ευσέβειά του και στο στέμμα Της έβαζε λαμπερές πούλιες.
Χάρισε και σε μας μία Παναγία λαμπροφορεμένη και την έχει η μάνα μου πάνω από το κρεβάτι της.
Ο Ι.Ναός Παμμεγίστων Ταξιαρχών -Μηλιές Πηλίου, όπου διακόνησε ο  π. Σ.Παπαστολόπουλος,

Χμ, χμ, ο παπα Σωτήρης «ναρθείτε στο χωριό» έλεγε και όταν ανηφορίζαμε στις Μηλιές, μετά την λειτουργία, τι καφέδες, τι κουλουράκια, τι λουκούμια, τι γλυκά του κουταλιού και ύστερα «καθίστε να σας φιλέψω το μεσημέρι». Χαιρόταν, σαν μικρό παιδάκι, ο Σωτήριος ο απλούς όταν περιποιόταν κόσμο, όταν έβγαζε επισκέπτες στην πλατεία και γινόταν σαν τον γενάρχη Αβραάμ που φιλοξενούσε Αγγέλους -γενάρχης κι’ αυτός μιας γενιάς σπανίων λευιτών που η αγαθή τους προαίρεση αγγελοποιεί και τον πιο κακότροπο άνθρωπο.

Τον αγαπούσαμε πάρα πολύ και αυτόν και την κυρα παπαδιά του την Φωτεινή γιατί ήταν απλοί, ανυπόκριτοι, αγιασμένοι.
Δεν ήταν του Πανεπιστημίου ο παππάς, ήταν όμως του Θεού.
 Είχε την άνωθεν σοφία. «Η δε άνωθεν σοφία πρώτον μεν αγνή εστίν, έπειτα επιεικής, ευπειθής, μεστή ελέους και καρπών αγαθών, αδιάκριτος και ανυπόκριτος» (Ίακ. 3,1718).
Μαθαίναμε ότι τον κατέτρεχαν αλλά αυτός σιωπούσε και τότε ο μόνος του ήχος χμ, χμ, έμοιαζε με λόγο συγχωρητικό ή προσευχή.
Κακό για άνθρωπο δεν είπε ποτέ, μάλλον δεν μπορούσε να το κάνει -εκ χαρακτήρος ή εκ χαρίσματος που του δόθηκε σαν βραβείο πολύχρονης υπομονής-.
Ήταν στα 1975, που ήρθε μια μέρα και δεν χαμογελούσε και μας είπε «Χμ, Χμ, κοιμήθηκε εν Κυρίω η πρεσβυτέρα».
Αποσύρθηκε στο κελλάκι της εκκλησίας, όπου ζούσε σαν μοναχός και τον διακονούσε η κόρη του Κατερίνη, για δώδεκα χρόνια. Συνέχεια

Ζώντας με την επιληψία

Αν μπορείς να κάνεις μόνο άλλο ένα άτομο να καταλάβει ότι οι επιληπτικοί είναι πραγματικά σαν τον οποιονδήποτε, τότε θα κάνεις λίγο καλύτερη τη ζωή των επιληπτικών.


Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ.
Το όνομά μου είναι Γιώργος. Ο καλύτερος φίλος μου είναι ο Δημήτρης. Μένει στο απέναντι σπίτι.
Έχουμε κοινά ενδιαφέροντα… Μας αρέσει να πηγαίνουμε στη παιδική χαρά,να παίζουμε μπιλιάρδο, να παίζουμε με το σκύλο μου και να βλέπουμε τηλεόραση.
Μερικές φορές ονειρευόμαστε τι θα θέλαμε να γίνουμε όταν μεγαλώσουμε.
Ο Δημήτρης θέλει να γίνει ακροβάτης .
Εγώ θέλω να γίνω δάσκαλος ή γιατρός.
Ακροβάτης, όπως ο Γιώργος δεν μπορώ να γίνω. Έχω επιληψία· έτσι μου είπε ο γιατρός μου.

Η επιληψία είπε ξεκινάει από τον εγκέφαλό μου. Αυτός είναι το αφεντικό. Δίνει εντολές στο σώμα μου τι να κάνω και πότε να το κάνω, με τη βοήθεια των μικροσκοπικών κυττάρων. Παράδειγμα, αν θέλεις να πιάσεις το ποτήρι, τα κύτταρα του εγκεφάλου στέλνουν ένα μήνυμα στο χέρι σου,…και το χέρι σου πιάνει το ποτήρι, χωρίς ούτε καν να το σκεφτείς!
Αν όμως υποφέρεις από επιληψία τα κύτταρά σου στέλνουν μπερδεμένο μήνυμα στο σώμα και επέρχεται κρίση. Δε διαρκεί πολύ. Όταν τελειώσει νιώθεις εξάντληση και χρειάζεσαι ανάπαυση!
Κάποτε είχα το είδος των κρίσεων που σε κάνουν να πέφτεις κάτω, αλλά ευτυχώς έχει περάσει πολύς καιρός από τότε. Και αυτό γιατί κάθε μέρα παίρνω το φάρμακο μου, που εμποδίζει τις κρίσεις να εμφανιστούν. Αν όμως σου συμβεί κάποια κρίση θα πρέπει να ενημερώσεις τους γονείς σου και το γιατρό σου, για πιθανή αύξηση της δοσολογίας του φαρμάκου. Με λίγο αίμα που θα σου πάρουν θα ελέγξουν αν το φάρμακο ενεργεί σωστά. Αυτή είναι η ιστορία μου.
Τώρα ξέρεις τι είναι επιληψία και δεν χρειάζεται ούτε να φοβάσαι, ούτε να ντρέπεσαι. Το μόνο που χρειάζεται είναι να βοηθήσεις ν΄αλλάξουν οι εσφαλμένες αντιλήψεις των ανθρώπων για την επιληψία. Αν μπορείς να κάνεις μόνο άλλο ένα άτομο να καταλάβει ότι οι επιληπτικοί είναι πραγματικά σαν τον οποιονδήποτε, τότε θα κάνεις λίγο καλύτερη τη ζωή των επιληπτικών.

Προς τους γονείς

Ακούγοντας τον όρο επιληψία λογικό είναι ν΄αναρωτιέστε: “Γιατί το παιδί μου έχει επιληψία”; “Μήπως φταίω εγώ” ; “Τί λάθος έχω κάνει”; “ Γιατί συνέβη στο δικό μου παιδί”; Εύλογα ερωτήματα! Πρόκειται για μία απολύτως φυσιολογική αντίδραση που παρατηρείται σε πολλούς γονείς, όταν πληροφορούνται για πρώτη φορά ότι το παιδί τους πάσχει από επιληψία. Τα συναισθήματα είναι ποικίλα. Ξεκινώντας με την οργή τα στάδια που μπορεί ν΄ακολουθήσουν είναι η κατάθλιψη και ένα αίσθημα ανεπάρκειας.
Αυτά τα συναισθήματα μπορούν να εξαλειφθούν, κάνοντας μια ειλικρινή προσπάθεια κατανόησης και αποδοχής της επιληψίας.

Τι είναι η επιληψία;

Για να κατανοήσετε πλήρως την επιληψία φανταστείτε ότι ο εγκέφαλος είναι σαν τον υπολογιστή. Τα εγκεφαλικά κύτταρα συνδέονται μεταξύ τους με ανεπαίσθητα ηλεκτρικά ερεθίσματα, όπως τα καλώδια ενός υπολογιστή. Ωστόσο μερικές φορές παρατηρείται μια μη φυσιολογική έκρηξη ηλεκτρικής δραστηριότητας στον εγκέφαλο. Τότε το άτομο καταλαμβάνεται από κρίση.
Οι επιληπτικές κρίσεις είναι προσωρινές καταστάσεις, σύντομα χρονικά διαστήματα κατά τα οποία ο εγκέφαλος καταλαμβάνεται από ισχυρές και ραγδαίες εκρήξεις ηλεκτρικής ενέργειας.
Αν η ηλεκτρική διαταραχή περιορίζεται σε ένα μέρος του εγκεφάλου, τότε μιλάμε για μερική ή εστιακή επιληπτική κρίση. Το παιδί νιώθει σύγχυση, ζάλη, βουίζουν τ΄αυτιά του ή βλέπει στίγματα. Κινεί ακούσια χέρια – πόδια, χωρίς συναίσθηση των πράξεών του ή του περιβάλλοντός του, με αποτέλεσμα όταν συνέρχεται να μη θυμάται τίποτα.
Αν όμως έχει προσβληθεί ολόκληρος ο εγκέφαλος, τότε η επιληπτική κρίση ονομάζεται γενικευμένη τονικοκλονική κρίση (grand mal). Το αποτέλεσμα μιας τέτοιας κρίσης είναι να χαθούν οι αισθήσεις του παιδιού ξαφνικά και να πέσει στο έδαφος.
Το σώμα του τινάζεται ολόκληρο από σπασμούς και μπορεί να έχει ακράτεια ούρων ή να δαγκώσει τη γλώσσα του. Όταν περάσουν δύο ή τρία λεπτά οι σπασμοί σταματούν και το παιδί επανέρχεται στα φυσιολογικά του επίπεδα, νιώθοντας όμως τρομερή εξάντληση. Γι΄αυτό συστήνεται μια μικρή περίοδος ανάπαυσης και χαλάρωσης.
Τέλος, άλλος ένας τύπος γενικευμένης επιληπτικής κρίσης είναι η αφαιρετική κρίση ή αφαίρεση (petit mal).Όταν το παιδί παραμένει απαθές για μερικά δευτερόλεπτα και δεν επικοινωνεί με το περιβάλλον του, κοιτάζοντας στο κενό και κατόπιν συνεχίζει ότι έκανε προηγουμένως,αναφερόμαστε στην αφαιρετική κρίση.

Θεραπευτική αγωγή και φάρμακα

Τα τελευταία 20 χρόνια η θεραπεία της επιληψίας έχει βελτιωθεί σημαντικά. Με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή που χορηγείται από το νευρολόγο οι κρίσεις είναι ελεγχόμενες, μειώνοντας έτσι την συχνότητα και την έντασή τους. Σε καμία περίπτωση όμως δεν είναι θεραπεύσιμες.

Κανόνες κατά τη διάρκεια της κρίσης

Μια επιληπτική κρίση δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση, σε όσους είναι παρόντες και κυρίως σε όσους δεν γνωρίζουν γι΄αυτήν. Παρακάτω αναφέρονται οχτώ βασικοί κανόνες για το τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνετε, όταν το παιδί σας καταληφθεί από μια κρίση.

  • Μείνετε κοντά στο παιδί, παραμένοντας ψύχραιμοι όσο είναι εφικτό.
  • Απομακρύνετε αιχμηρά αντικείμενα ή έπιπλα.
  • Μην προσπαθήσετε ν΄ακινητοποιήσετε το παιδί.
  • Τοποθετήστε το στο κρεβάτι ή στο πάτωμα.
  • Γυρίστε το κεφάλι του στο πλάι προς τα κάτω για ν΄απαλλάσσεται από τα σάλια και ν΄αναπνέει καλύτερα.
  • Αφαιρέστε τα γυαλιά, αν φοράει. ΜΗΝ ΤΟΠΟΘΕΤΕΙΤΕ ΤΙΠΟΤΑ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΣΤΟΜΑ ΤΟΥ.
  • Μην του χορηγήσετε φάρμακα κατά τη διάρκεια της κρίσης.
  • Λόγω των σπασμών το παιδί μπορεί να είναι καταβεβλημένο και δύστροπο. Προσπαθήστε να είστε καθησυχαστικοί!

πηγή: ikidcenters

Γέρων Πορφύριος: Όχι μεγάλες τιμωρίες. Αλλά σωστές συμβουλές.

«Κοίταξε, παιδί μου! Ο Θεός μας, προκειμένου να διαπαιδαγωγήσει τα παιδιά του, που τον πιστεύουν, τον αγαπούν και τον λατρεύουν, χρησιμοποιεί διάφορους τρόπους, μεθόδους και σχέδια. Μέσα στα σχέδια του Θεού μας είναι και η επιβολή κανόνων, οι όποιοι αποσκοπούν, πάντα, στη σωτηρία τής ψυχής μας. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση τη δική σου. Εμείς δεν μπορούμε να αλλάξουμε ή να διαγράψουμε τα σχέδια τού Θεού. Πολύ περισσότερο δεν μπορούμε να του το επιβάλλουμε. Μπορούμε, όμως, να τον παρακαλέσουμε και να τον ικετεύσουμε, και Εκείνος, σαν φιλάνθρωπος που είναι, μπορεί να εισακούσει τις προσευχές μας και να συντμήσει το χρόνο ή ακόμη και να τον διαγράψει. Και το ένα και το άλλο, στο χέρι του είναι. Εμείς θα το ζητήσουμε. Και Εκείνος θα το εγκρίνει.

 

Ύστερα, οι κανόνες αυτοί δεν έχουν το χαρακτήρα τής εκδικήσεως η τής τιμωρίας, αλλά τής διαπαιδαγωγήσεως, και δεν έχουν καμιά σχέση με αυτούς που επιβάλλονται από ορισμένους πνευματικούς κατά την εξομολόγηση, και οι οποίοι, είτε από υπερβάλλοντα ζήλο, είτε από άγνοια, εξαντλούν τα όρια τής τιμωρίας, χωρίς να αντιλαμβάνονται, ότι με τον τρόπο αυτό, αντί να κάνουν καλό, διαπράττουν έγκλημα.

 

Εγώ, πάντα τους φωνάζω και τους συμβουλεύω: Όχι μεγάλες τιμωρίες. Αλλά σωστές συμβουλές. Γιατί, οι μεγάλες τιμωρίες, τροφοδοτούν τον άλλο (το διάβολο) με πλούσια πελατεία. Και αυτός, αυτό περιμένει. Αυτό καραδοκεί, και έχει πάντα ανοιχτές τις αγκάλες του για να τους δεχτεί! Και τους τάζει, μάλιστα, λαγούς με πετραχήλια…

 

Γι’ αυτό, απαιτείται μεγάλη προσοχή στην επιλογή του πνευματικού. Όπως αναζητάτε τον καλύτερο γιατρό, το ίδιο να κάνετε και για τον πνευματικό. Και οι δύο γιατροί είναι. Ο ένας του σώματος και ο άλλος τής ψυχής!»

 

Γέροντος Πορφυρίου Ιερομονάχου,

«ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ

Ο πόλεμος κατά των παθών-Γέροντος Εφραίμ Φιλοθείτου

ΟΜΙΛΙΑ Ι΄
Ο πόλεμος κατά των παθών

Ευλογημένα μου παιδιά,
Λέγουν οι πατέρες ότι η καρδιά του ανθρώπου είναι μπλεγμένη με τις ρίζες των παθών, που είναι ακανθώδεις, και την έχουν «γαντζώσει» για τα καλά. Μόλις, λοιπόν, επιχειρήση ο άνθρωπος με την φώτιση του Θεού να ξερριζώση ένα πάθος (ουσιαστικά να μεταμορφώση ένα πάθος) , να αρχίση να βγάζη τα ριζίδια ,να τα πιάνη με την τσιμπίδα και να τα τραβάη, ξερριζώνοντας το πάθος σκίζει και την καρδιά! Σχιζομένη δε η καρδιά βγάζει αίμα και πονάει. Αν δεν κάνη ο άνθρωπος υπομονή στον πόνο, σταματάει εκεί και εγκαταλείπει τον αγώνα και μένει εμπαθής και αμαρτωλός. Αν όμως κάνη υπομονή στον πόνο, την βγάζει τη ρίζα του πάθους και απαλλάσσεται.
Γι’ αυτό και οι άγιοι πατέρες με την άσκησί τους, με την φώτιση του Θεού, με την προσευχή κ.λ.π. αγωνίστηκαν και πίεσαν τον εαυτό τους και ξερρίζωσαν σιγά-σιγά τις ριζίτσες των παθών∙ μία-μία τις έβγαλαν και έφθασαν στην απάθεια. Και μετά δεν επολεμούντο ούτε από υπερηφάνεια, ούτε από κενοδοξία, ούτε από φθόνο, ούτε από λογισμούς βρώμικους, ούτε από μίσος κ.α.
Βλέπουμε τους αγίους να κάνουνε θαύματα και να μην υπερηφανεύωνται καθόλου. Και λες: «Μα, πως δεν υπερηφανεύοντο αυτοί οι άνθρωποι∙ εμείς το παραμικρό κάνουμε και αμέσως φουντώνει το κερατάκι και μου λέγει: “ Ω, είσαι μεγάλος, είσαι τρανός, εσύ έκανες αυτό το έργο, που άλλος δεν το κάνει∙ εσύ είσαι πιο φωτισμένος, εσύ έχεις πιο πολλή αγωνιστικότητα” κ.λ.π.». Και σου φουσκώνει τώρα το «εγώ» και προσπαθεί ο διάβολος αυτός να σου κλέψη το κέρδος της προσπάθειας που έκανες. Όταν κενοδοξή ο άνθρωπος για το έργο που κάνει, χάνει το μισθό του. Μένει η εξωτερική πράξι. Αν μετανοιώση, ξαναπαίρνει το κέρδος . Αλλά πώς θα πάρη το κέρδος; Με την αυτομεμψία, με την αυτοκατηγορία.
Ένας Πατριάρχης Αλεξανδρείας, Θεόφιλος λεγόμενος, πήγε στο όρος της Νιτρίας στην Αίγυπτο, όπου ήταν οι πιο διάσημοι ασκητές. Ω φημισμένο όρος της Νιτρίας! Πήγε στον Πρώτο του όρους, στον πιο πνευματικό και προοδευμένο γέροντα και του λέει:
«Πάτερ, τι περισσότερο βρήκες εσύ γενόμενος μοναχός και κατοικώντας σ’ αυτό εδώ το όρος; Ποια είναι η μεγαλύτερη αρετή που βρήκες και ποια είναι αυτή που αξίζει πάνω απ’ όλες τις αρετές;».
Απάντησε εκείνος: «Βρήκα την αυτομεμψία, δηλαδή το να κατηγορώ τον εαυτό μου και να ρίχνω το βάρος επάνω μου ότι εγώ φταίω “ Το μέμφεσθαι εαυτόν”.
Ο Μέγας Αντώνιος λέγει: «Αν ο άνθρωπος ρίξη το βάρος επάνω του, βρίσκει ανάπαυσι. Την στιγμή που θα το ρίξη στον άλλον, θα βρη ταραχή μέσα του».
Δοκιμάστε το σε μία περίπτωσι, σ’ έναν πειρασμό. Πέστε ότι έφταιξε εκείνος, ο άλλος… Αισθάνεσθε ταραχή, ανακατωσούρα μέσα σας, στενοχώρια! Άπαξ και πης: «Δεν φταίει ο άλλος, εγώ φταίω∙ τι μιλάω τώρα γι’ άλλον, ξέχασα ποιος είμαι εγώ; Εγώ έκανα εκείνο, εκείνο, εκείνο… επομένως να μη μιλάω καθόλου». Ωπ! Σαν να προσγειώνεσαι σε στέρεο έδαφος και δεν φοβάσαι μην πέσης. Ενώ προηγουμένως ήσουν ψηλά και έλεγες: «Από δω θα πέσω, από κει θα πέσω» και είχες φόβο και ταραχή. Άπαξ και έπεσες χαμηλά και πάτησες σε στέρεο έδαφος, δεν φοβάσαι.
Όταν έρχωμαι σε μία διένεξι μ’ έναν άνθρωπο και ο εαυτός μου μου φέρνει αντίσταση, μου λέει ο λογισμός : «Αυτός έφταιξε, αυτός θύμωσε, αυτός μου μίλησε , αυτός πρέπει να ταπεινωθή. Αν μου μιλούσε τέλος πάντων πιο οικονομικά και πιο απαλά, εγώ θα έκανα υπομονή και δεν θα σκανδαλιζόμουν. Άρα φταίει αυτός». Να το πάθος του εγωισμού. Πρέπει να αντισταθούμε και να πούμε: «Όχι, όχι∙ αν εγώ δεν είχα εγωισμό ,δεν θα πειραζόμουν . Άρα εγώ φταίω, δεν φταίει ο αδελφός. Αν είχα ταπείνωσι, θα σκεπτόμουν ότι στεφάνι μου προξενείται κι ότι ο καυστήρας του Ιησού είναι αυτός ο άνθρωπος , γιατί καυτηριάζει το πάθος μου, για να γίνω υγιής! Άρα με ευεργετεί τώρα καυτηριάζοντας το πάθος μου. Είναι ευεργέτης μου! Πρέπει να τον αγκαλιάσω, πρέπει να τον αγαπώ, πρέπει να του κάνω και προσευχή που μου έκανε αυτό το καλό, που μου φανέρωσε τι έχω! Διότι αν δεν μου έλεγε αυτόν τον λόγο, κι αν δεν γινόταν ο πειρασμός, εγώ δεν θα ήξερα πόσο εγωισμό είχα μέσα μου και δεν θα έκανα και τον ανάλογο αγώνα να τον χτυπήσω. Επομένως με την νύξι του πειρασμού φανερώθηκε η ασθένειά μου και τώρα αφού την είδα, θα φροντίσω να βάλω φάρμακο και να γίνω καλά».
Πρέπει ,λοιπόν, ο άνθρωπος αφού πιάση το θέμα με την θεωρία, να αγωνισθή τώρα εσωτερικά. Πρέπει να κατέβη, να εντοπίση το κακό στην καρδιά, και να πολεμήση το πάθος, την πικρία, την δυσκολία, την πίεσι του δαίμονος, ο οποίος πιέζει την κατάστασι και λέει: «Μην υποχωρήσης! Μην το κάνης αυτό!»Και τότε πρέπει να δεηθή του Θεού ο άνθρωπος, να παρακαλέση τον Θεό, να πάρη δύναμι, να «στραμπουλήξη» το εγώ, να πη∙ «σώπα, κάτσε στην θέσι σου, κι εγώ πρέπει να κάνω το καθήκον μου τώρα». Να πάη στον άλλον, να βάλη μετάνοια. Εμείς οι μοναχοί, φερ’ ειπείν, βάζομε μετάνοια. Ο κατά κόσμον άνθρωπος φέρεται διαφορετικά∙ θα πη «καλημέρα, χρόνια πολλά, συγχώρεσέ με, θα κοινωνήσουμε, άγια μέρα ήρθε κ.λ.π.» κι έτσι γίνεται αγάπη.
Όταν το κάνη αυτό το πράγμα, αμέσως νοιώθει μια χαρά, μια ξεκούραση, μια ελάφρυνσι. Γιατί; Γιατί ήταν το βάρος το προηγούμενο, ήταν ο δαίμονας που πίεζε περισσότερο, γιατί ήθελε να γίνη το δικό του, το μίσος, η έχθρα, ο χωρισμός, η διάστασις. Ενώ ο Θεός είναι αγάπη και ταπείνωσι. Εμείς όμως όλοι οι άνθρωποι, και πρώτος εγώ, την «πατάμε» από τον εγωισμό μας, με το να θέλουμε να στήσουμε το δικό μας θέλημα, θεωρώντας ότι έχουμε δίκαιο, ότι είμαστε καλοί κι ότι ο άλλος φταίει. Το ότι κατακρίνουμε τι σημαίνει; Ότι θεωρούμε τον εαυτό μας μη σφάλλοντα σε οποιονδήποτε αμάρτημα. Γι’ αυτό λέγει ο Κύριος : «Μη κρίνετε, ίνα μη κριθήτε, και, εν ω κρίματι κρίνετε, κριθήσεσθε»( Ματθ. 7,1 ) . Είναι τόσο σοβαρή βέβαια η κατάκρισι, παρ’ ότι εμείς την έχουμε για «ψωμοτύρι» και σαν εμπερίστατη αμαρτία. Εμπερίστατος αμαρτία είναι αυτή , που γίνεται σε κάθε περίστασι και κάθε ώρα…
… Πόσοι και πόσοι άνθρωποι , που εμείς τους έχουμε για τιποτένιους και για αμαρτωλούς , μία μέρα μπορεί να βρεθούνε στην Βασιλεία του Θεού∙ κι εμείς που παίρνουμε την καθέδρα του δικαστού και κρίνουμε, να βρεθούμε κατακριτέοι και να περάσουμε στην κόλασι!
Γι’ αυτό , λοιπόν, χρειάζεται πάρα πολλή προσοχή στα έργα μας και να αγωνιζώμεθα να ξερριζώσουμε τον εγωισμό, αυτό το φοβερό θηρίο, που μας τρώγει τα σωθικά. Το «εγώ»! Αυτό φουντώνει μέσα μας και θυμώνουμε και οργιζόμεθα και κατακρίνουμε και απαιτούμε το ένα , απαιτούμε το άλλο και βρίζουμε και χλευάζουμε τον έναν και ταπεινώνουμε τον άλλον. Θηρίο! Αυτό βοηθάει στην κατάκρισι, αυτό φουσκώνει τον λογισμό ότι κάτι φτιάχνουμε, ότι είμαστε καλοί, ότι έχουμε αρετές, και χίλια δύο άλλα.
Η αφετηρία των καλών είναι η ταπεινοφροσύνη και η αφετηρία των κακών ο εγωισμός…
… Και σε μας τους πνευματικούς καμμιά φορά έρχονται να ζητήσουν συμβουλή σε κάτι δύσκολα θέματα! Πως το σκέπτεσαι να μετρήσης την κάθε λέξι! Λες μια λέξη παραπάνω και την παίρνουν στραβά. Και ύστερα «τρέχα γύρευε». Πάρα πολλή προσοχή χρειάζεται σε όλους μας.
Πρέπει ακόμα να προσέξουμε στην καλή εκμετάλλευσι του χρόνου, για να μας πλουτίζη κατά Χριστόν για την αιώνια ζωή. Όταν τον χρόνο τον σπαταλήσουμε έτσι άσκοπα και χωρίς κέρδος πνευματικό, θα φύγουμε από την ζωή χωρίς τίποτε. Και βλέπεις τον αδελφό σου να αγωνίζεται, να εκμεταλλεύεται τον χρόνο και να πλουτίζη , κι εσύ ο ταλαίπωρος να μην κινήσαι, ώστε να κάνης κάτι καλό. Κι έρχεται εις αμφοτέρους ο θάνατος∙ ο μεν ένας πάει φορτωμένος επάνω, γεμάτος οφέλη, ενώ ο άλλος, εσύ, πας με άδειο «ντουρβά», γεμάτος κακίες και αμαρτίες! Γι’ αυτό στον χρόνο που μας έδωσε ο Χριστός να προσπαθήσουμε κάθε μέρα να κάνουμε κάτι καλό. Φερ’ ειπείν, πόσο ευεργετικό είναι , όταν εφαρμόζουμε τις παραγγελίες του πνευματικού, που μας λέει: «Παιδί μου, κοίταξε να κάνης το πρωί την προσευχή σου, να κάνης τις μετάνοιες, να διαβάζης το Ευαγγελιάκι σου∙ το απόγευμα να κάνης την Παράκλησί σου, το βράδυ πάλι την προσευχή σου, τις μετάνοιές σου∙ να σκέπτεσαι τον Θεό, να κάνης εκείνο, το άλλο, να λες την ευχή και να διώχνης τους κακούς λογισμούς». Όταν κάνης υπακοή σ’ αυτά, την σελίδα τα κάθε ημέρας την γεμίζεις με οφέλη. Αν όμως δεν πας σε πνευματικό και δεν σε βάλη σε μία τάξι, μαζεύεται το «κουβάρι», φθάνει το τέλος και δεν έχεις πολλά πράγματα να παρουσιάσης. Γι’ αυτό η υπακοή στον πνευματικό γεμίζει του ανθρώπου την ζωή, την οποία θα παρουσιάση κατόπιν ενώπιον του Θεού κατάφορτη από αρετή, όπως ένα δένδρο που έχει λυγισμένα τα κλωνάρια του, γιατί είναι κατάφορτα από τον πολύ καρπό.
Κι εμείς ,βέβαια , οι πνευματικοί έχουμε ευθύνη μεγάλη γι’ αυτό το πνευματικό εμπόριο που εργαζόμεθα, για να βοηθήσουμε τους άλλους. Το θέμα είναι ότι το έργο μας είναι πάρα πολύ κοπιαστικό, πάρα πολύ επίμοχθο και γεμάτο θλίψεις και στενοχώριες, όπως λέει κι ο Ιερός Χρυσόστομος: «Το άρχειν ψυχών επιπονώτερον πάντων». Είμαστε σαν τους εμπόρους τους μεγάλους, που αλωνίζουν τις ηπείρους, για να μπορέσουν να βρούνε θησαυρούς και άλλοτε γυρίζουν με κατάφορτα τα πλοία. Καμμιά φορά όμως πέφτουν σε ληστές , τους τα κλέβουν όλα και τους σκοτώνουν κιόλας. Κι έτσι, ενώ πήγαν για τα πολλά, έχασαν και τα λίγα.
Πάμε κι εμείς να εμπορευθούμε ψυχές, προσπαθούμε να ωφελήσουμε, να πάρουμε κέρδη και οφέλη, αλλά καμμιά φορά ο διάβολος προκαλεί ναυάγιο, κι εκεί που θα ωφελούσαμε τους άλλους, τους σκανδαλίζουμε. Όπως λέει ο Αββάς Ισαάκ ο Σύρος∙ «Είστε σαν τα ναυαγοσωστικά, που πάνε και σώζουν τους ναυαγούς∙ πηγαίνουν, έρχονται, αλλά καμμιά φορά βουλιάζουν».
Γι’ αυτό να εύχεσθε και για μας, να μας βοηθάη ο Θεός, να μας σκεπάζη, για να μπορέσουμε μέχρι τέλους της ζωής μας να βοηθούμε και να σώζουμε, για να μας ελεήση κι εμάς ο Θεός, να συγχωρέση τις αμαρτίες μας και να μας σώση.
Από το βιβλίο «ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΕΦΡΑΙΜ ΦΙΛΟΘΕΪΤΟΥ
Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ»
ΤΟΜΟΣ Α΄ΕΚΔΟΣΙΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΦΙΛΟΘΕΟΥ
ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ
2005

Επιστολή προς κάποιον που έχει μελαγχολήσει

Ἀλεξέγιεβ Ἰωάννης (Πνευματικός τῆς μονῆς Βάλαμο)
20.12.1947

Ἀδίκως στενοχωριέσαι μὲ τή μελαγχολική σου ἐπιστολή• εἴμαστε ἄνθρωποι καὶ οἱ καταστάσεις μας ἀλλάζουν. Καλὸ εἶναι πού γράφεις αὐτά πού σοῦ συμβαίνουν. Αὐτὰ δὲ μὲ στενοχωροῦν, ἀπεναντίας χαίρομαι πού μοῦ τὰ γράφεις ὅλα ἁπλᾶ καὶ χωρὶς νὰ ντρέπεσαι.

Ἡ φαντασία καὶ ἡ μνήμη ἀποτελοῦν μία ἐσωτερικὴ αἴσθηση. Μερικὲς φορὲς τὰ περασμένα ἔρχονται στὸ νοῦ τόσο ζωντανά, ὡς νὰ σὲ σφυροκοποῦν. Τότε χρειάζεται προσευχὴ μὲ συγκεντρωμένη τὴν προσοχὴ καὶ ὑπομονή. Ἡ μνήμη πρέπει νὰ γεμίζει ἀπὸ τὴν ἀνάγνωση τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου καὶ τῶν ἁγίων Πατέρων. Μὲ μιά λέξη: ὁ νοῦς δέν πρέπει νὰ μένει ἀργός. Ἡ μνήμη τῶν περασμένων πραγμάτων πρέπει νὰ ἀντικαθίσταται μὲ ἄλλες σκέψεις, ὁπότε τὰ παλαιὰ σιγά-σιγὰ φεύγουν καὶ μαζὶ μὲ αὐτὰ καὶ ἡ μελαγχολία. Στήν ἴδια καρδιά δὲν μποροῦν νὰ κατοικοῦν δύο κύριοι.

Τὰ ἁμαρτωλὰ πάθη ποτὲ δὲ χορταίνουν. Ὅσο περισσότερο τὰ τρέφεις, τόσο πιὸ πολὺ ἀπαιτοῦν. Εἶναι σὰν τὰ σκυλιά πού ἔχουν συνηθίσει νὰ γλείφουν τὰ κόκκαλα, ὅταν ὅμως ἁρπάξεις ῥάβδο καὶ τὰ διώξεις δὲν πλησιάζουν πιά. Ὁ ἅγιος Ἀπόστολος λέγει: «Βλέπετε οὖν πῶς ἀκριβῶς περιπατεῖτε». Καὶ «τὰ μὲν ὀπίσω ἐπιλανθανόμενος τοῖς δὲ ἔμπροσθεν ἐπεκτεινόμενος κατὰ σκοπὸν διώκω ἐπὶ τὸ βραβεῖον τῆς ἄνω κλήσεως»

Μιὰ γνωστή μου κυρία μοῦ ἔστειλε μιὰ μεγάλη ἐπιστολή πού γράφει, πὼς ἡ εὐχὴ τοῦ Ἰησοῦ ἀρχίζει νὰ ῥιζώνει μέσα της. Τὶ ὡραῖα πού καὶ στόν κόσμο ὑπάρχουν ἄνθρωποι προσευχόμενοι! Ἐκείνη ἔμενε στή Γερμανία, ἀλλά τώρα θὰ ταξιδέψει στή Νότια Ἀμερική. Καλὸ ταξίδι, ὁ Κύριος νὰ εἶναι βοηθὸς της.

Λοιπόν, παιδί μου, ἂς ἀρχίσουμε καὶ ἐμεῖς, κατὰ τὸ παράδειγμα αὐτῆς τῆς γυναίκας, νὰ ἀσκοῦμε πιὸ δυναμικὰ αὐτὴν τή μικρή προσευχή. Εἴθε ὁ Κύριος νὰ μᾶς βοηθᾶ! Σύ ἤδη συνήθισες τὴν ἐργασία σου, ὥστε νὰ μὴ χρειάζεται νὰ τή σκέπτεσαι. Γέμιζε λοιπὸν τὸ νοῦ σου μὲ προσευχὴ καὶ θεϊκὲς θεωρίες. Τώρα εἶναι ἡ κατάλληλη ὥρα, βάλε ἀρχή. Ἡ ζωὴ χωρὶς προσευχή, εἶναι γεμάτη ἀπό θλίψεις, ἐνῶ μὲ τὴν προσευχὴ – μάλιστα ὅταν αὐτὴ γίνεται συνήθεια – ἡ καρδιά ἀγάλλεται καὶ εἰρηνεύει· τὶ μακαρία καταστάση! Κάποιες φορὲς οἱ προσευχόμενοι προγεύονται τή μέλλουσα μακαριότητα ἤδη ἐδῶ πάνω στή γῆ.